Το Ισοζύγιο της Ζήτησης και Προσφοράς Επαγγελμάτων

Οι διαπιστώσεις που γίνονται για τα επαγγέλματα και τις προοπτικές τους, προέρχονται από τα πορίσματα της πολυετούς έρευνας της επιστημονικής ομάδας του Career Gate Test, η οποία ανανεώνεται κάθε χρόνο και αφορά προβλέψεις των προοπτικών των επαγγελμάτων στην ελληνική, την κυπριακή και τη διεθνή αγορά εργασίας για τα επόμενα δέκα περίπου χρόνια. Η έρευνα στηρίζεται σε ειδική μεθοδολογία και ειδικότερα στο επονομαζόμενο ισοζύγιο της ζήτησης και προσφοράς επαγγελμάτων (balance of demand and supply of professions), το οποίο παρουσιάζεται αναλυτικά για 700 περίπου επαγγέλματα. Στους πίνακες του C.G.T. Κ.17 παρέχονται οι τελευταίες εξελίξεις και διαφοροποιήσεις των προοπτικών επιμέρους επιλεγμένων επαγγελμάτων για τα επόμενα δέκα περίπου χρόνια, σύμφωνα με τα πορίσματα της πρωτογενούς και συνεχόμενης έρευνας που διενεργείται από την επιστημονική ομάδα του τεστ από τα Πανεπιστήμια Πειραιώς και Αθηνών επί σειρά ετών.

Συνοπτικός πίνακας επιλεγμένων επαγγελμάτων Α.Ε. και Ε.Ε. με αρνητικές ή πολύ αρνητικές προοπτικές στην Ελλάδα

Φαρμακοποιός, Βιολόγος, Χημικός, Γενετιστής, Ναυπηγός, Αεροναυπηγός, Αστρονόμος, Σεισμολόγος, Τεχνολόγος-Κλωστοϋφαντουργός, Δικηγόρος, Δημοσιογράφος, Πολιτικός Επιστήμονας, Κοινωνιολόγος, Διεθνολόγος, Ηθοποιός, Μουσικός, Σκηνοθέτης, Ζωγράφος, Γλύπτης, Θεατρολόγος, Ιστορικός, Αρχαιολόγος, Γεωγράφος, Λαογράφος, Ανθρωπολόγος, Νηπιαγωγός, Βρεφονηπιοκόμος, Αεροσυνοδός, Ενδυματολόγος, Εικονολήπτης, Ηχολήπτης, Παραγωγός ραδιοφώνου, Μακιγιέρ, Βοηθός Φαρμακοποιού

Συνοπτικός πίνακας επιλεγμένων επαγγελμάτων Α.Ε. και Ε.Ε. με θετικές ή πολύ θετικές προοπτικές στην Ελλάδα

Πληροφορικός, Πληροφορικός δικτύων, Πληροφορικός - Οικονομολόγος, Πληροφορικός - Μηχανικός, Πληροφορικός τηλεπικοινωνιών, Τηλεπληροφορικός, Πληροφορικός ψηφιακής εικόνας, Πληροφορικός-Αυτοματισμών, Πληροφορικός-Ηλεκτρονικός-Ηλεκτρολόγος, Πληροφορικός-Εκπαιδευτικός, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος διοίκησης ή πωλήσεων Φοροτεχνικός, Λογιστής, Στέλεχος τουριστικών επιχειρήσεων, Στέλεχος δημοσίων σχέσεων, Ξεναγός, Γυμναστής, Μεταφραστής, Εμποροπλοίαρχος, Μηχανικός εμπορικού ναυτικού, Μηχανολόγος-Μηχανικός, Πολιτικός Μηχανικός, Αρχιτέκτονας-Μηχανικός, Μηχανολόγος διοίκησης, Τεχνολόγος τροφίμων, Ελεγκτής ποιότητας, Τεχνολόγος μουσικών οργάνων, Γραφίστας, Διακοσμητής, Αγγειοπλάστης, Τεχνολόγος-Ακτινολόγος, Τεχνολόγος ιατρικών μηχανημάτων ή εργαστηρίων, Κοινωνικός Λειτουργός, Νοσηλευτής, Διαιτολόγος, Αισθητικός, Λογοθεραπευτής Φυσιοθεραπευτής, Εργοθεραπευτής, Κτηνίατρος, Ιχθυοπαθολόγος, Ιχθυολόγος, Γεωπόνος φυτικής ή ζωικής παραγωγής, Γεωπόνος Θερμοκηπίων, Γεωπόνος σύγχρονων ή οικολογικών καλλιεργειών, Τεχνολόγος- Ζωοτεχνικός, Ποτοποιός Οινολόγος, Μάγειρας, Ζαχαροπλάστης, Κομμωτής, Επιπλοποιός, Σχεδιαστής επίπλων, Ξυλουργός, Ηλεκτρολόγος, Ηλεκτροτεχνίτης, Υδραυλικός, Ψυκτικός, Αλουμινάς, Σοβατζής, Πλακάς, Μαρμαράς, Ειδικός για ΑΜΕΑ, Ειδικός αισθητικής, Επαγγελματίας οδηγός, Πωλητής

Οι διεθνείς προβλέψεις

Σε όλες σχεδόν τις αναπτυγμένες και ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες, επαγγέλματα του μέλλοντος, με καλές έως πολύ καλές προοπτικές στην αγορά εργασίας, είναι εκείνα που συνδέονται με την πληροφορική, τις νέες τεχνολογίες, τις τηλεπικοινωνίες και κατά δεύτερο λόγο με τις κατασκευές και την οικονομία. Στις περισσότερες χώρες, στον τομέα της υγείας και της πρόνοιας, τα περισσότερα συναφή επαγγέλματα έχουν καλές προοπτικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, τα επαγγέλματα του γιατρού, του οδοντιάτρου, του φαρμακοποιού εμφανίζονται κορεσμένα, εξαιτίας του ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός αποφοίτων από αντίστοιχες σχολές. Ευρύτερες διαφοροποιήσεις των επαγγελματικών προοπτικών παρατηρούνται σε ορισμένους κλάδους όπως ο τουρισμός, η γεωργία, οι μεταφορές, σε συνάρτηση με τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους οικονομιών.

Σε χώρες ή περιοχές με ισχυρή τουριστική ανάπτυξη, αναμενόμενο είναι να έχουν καλές προοπτικές τα επαγγέλματα του αντίστοιχου τομέα. Όπου υπάρχει κυρίαρχη αγροτική παραγωγή, τα άτομα που ασκούν συναφή επαγγέλματα με γνώσεις σύγχρονων αποδοτικών ή και εναλλακτικών καλλιεργειών, έχουν μεγαλύτερες ευκαιρίες απορρόφησης στην αγορά εργασίας. Στις ανεπτυγμένες χώρες, τα βιομηχανικά επαγγέλματα έχουν καθοδική πορεία, λόγω της τεχνολογικής προόδου και της μεταφοράς πολλών βιομηχανιών σε χώρες χαμηλού εργατικού κόστους. Αντίθετα, ικανοποιητική προοπτική εμφανίζουν όλα τα επαγγέλματα των κατασκευών και της μηχανολογίας, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες και ακόμη καλύτερη στις ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες.

Τα επαγγέλματα των μεταφορών σε όλες τις χώρες, με εξαίρεση όσες εμφανίζουν αναπτυξιακή στασιμότητα, έχουν καλές προοπτικές. Τα επαγγέλματα των τεχνών και των μέσων μαζικής επικοινωνίας διεθνώς είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικά και κορεσμένα, αφού πολλοί νέοι φιλοδοξούν να κάνουν καριέρα στους σχετικούς τομείς. Τα θεωρητικά επαγγέλματα και αυτά της εκπαίδευσης, είναι μάλλον κορεσμένα στις περισσότερες χώρες, αφού υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός αποφοίτων από τον αριθμό των θέσεων εργασίας στους ίδιους τομείς. Η απορροφητικότητα ανά επάγγελμα, ποικίλει ανάλογα και με τις διαφορές στα επίπεδα ανάπτυξης, απασχόλησης, ανεργίας εκπαιδευτικών εκροών και επιμέρους δεδομένων στις διάφορες χώρες. Όπου επικρατούν χαμηλά επίπεδα ανεργίας γενικότερα, η απορρόφηση του συνόλου των επαγγελμάτων, είναι συγκριτικά καλύτερη από την περίπτωση χωρών με υψηλή ανεργία.

Κατά την τρέχουσα περίοδο, επιμέρους πιλοτικές έρευνες προβλέψεων για τις προοπτικές του ισοζυγίου της ζήτησης και προσφοράς επαγγελμάτων, με βάση την «ταξινόμηση Κ.17», διενεργούνται από την ερευνητική μας ομάδα, εκτός από την Ελλάδα, στην Κύπρο, την Τουρκία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, σε χώρες της Μέσης Ανατολής, την Κίνα κλπ. Με επίκεντρο τις βασικές θεωρητικές και εφαρμοσμένες αρχές που αναπτύχθηκαν πιο πάνω και τις πρώτες εκτιμήσεις από τις παραπάνω έρευνες, έχουμε καταρτίσει πίνακες για τις γενικές τάσεις των προοπτικών των επαγγελμάτων για επιμέρους ανεπτυγμένες ή ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες και διεθνώς . Σύμφωνα με τα πρώτα συμπεράσματα των διεθνών αυτών ερευνών, διαπιστώνονται κοινά δεδομένα αλλά και επιμέρους διαφοροποιήσεις σε διάφορα επαγγέλματα. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, θετική ή και πολύ θετική εικόνα εμφανίζουν οι προοπτικές για τα περισσότερα επαγγέλματα της νέας τεχνολογίας, της πληροφορικής, και κατά δεύτερο λόγο της οικονομίας και των κατασκευών. Καλές ή και πολύ καλές είναι οι προοπτικές των περισσότερων επαγγελμάτων των μεταφορών, του τουρισμού, του επισιτισμού, της υγείας, της πρόνοιας. Αρνητικές ή και πολύ αρνητικές είναι οι προοπτικές των επαγγελμάτων που αφορούν τις τέχνες ή συνδέονται με θεωρητικές σπουδές. Κατά περίπτωση, παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις. Οι γιατροί λχ. στην Ελλάδα εμφανίζουν υψηλό κορεσμό, ενώ το αντίθετο ισχύει στη Μεγάλη Βρετανία και την Τουρκία.

Το ίδιο παρατηρείται και για τους οδοντίατρους και τους δικηγόρους. Οι δημοσιογράφοι πλεονάζουν στην Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά η αντίστοιχη κατάσταση στην Κύπρο εμφανίζεται μάλλον καλύτερη. Οι πιλότοι αεροπλάνων είναι δυσεύρετοι στην Τουρκία, αλλά αυτό δεν αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο. Οι ξεναγοί πλεονάζουν στην Τουρκία, αλλά στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μεγάλη Βρετανία, η κατάσταση είναι σχετικά καλύτερη για το επάγγελμα αυτό. Οι βιολόγοι και οι χημικοί μάλλον δύσκολα βρίσκουν εργασία στην Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά η κατάσταση είναι σχετικά καλύτερη στις άλλες υπό εξέταση χώρες και διεθνώς. Οι εκπαιδευτικοί που προέρχονται από θεωρητικές σπουδές όπως οι φιλόλογοι, οι ιστορικοί, οι θεολόγοι, κλπ, στις περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν πρόβλημα εργασιακής αποκατάστασης στο στενό αντικείμενο της ειδίκευσής τους.

Για τους εκπαιδευτικούς των θετικών επιστημών και κυρίως τους μαθηματικούς και τους φυσικούς, η κατάσταση εμφανίζεται σχετικά καλύτερη, αν και ποικίλει αρκετά ανάμεσα στις διάφορες χώρες. Στις ανεπτυγμένες χώρες, τα τεχνικά και βοηθητικά επαγγέλματα, όπως ο υδραυλικός, ο ηλεκτρολόγος, ο ψυκτικός, ο ξυλουργός, ο σιδεράς-αλουμινάς, ο τεχνικός τηλεπικοινωνιών, ο τεχνικός ιατρικών εργαστηρίων, αλλά και ο νοσοκόμος, ο κομμωτής, ο οικιακός βοηθός, ο κηπουρός, έχουν πολύ καλή απορροφητικότητα στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα τα βοηθητικά επαγγέλματα και μερικώς όσα συνδέονται με την τεχνική-επαγγελματική εκπαίδευση, υποκαθίστανται από μετανάστες οι οποίοι εισρέουν από χώρες με οικονομικά ή πολιτικά προβλήματα.